Mã lỗi 113 Inverter SUNGROW

Cảnh báo nghiêm trọng: Mã lỗi 113 (Backup Overload Fault) chỉ báo tình trạng quá tải dòng điện hoặc công suất cực đại trên cổng ngõ ra tải dự phòng (Backup/EPS Port) khi biến tần đang vận hành ở chế độ độc lập (Off-grid Mode). Nếu ép máy khởi động lặp đi lặp lại dưới tải nặng hoặc dòng khởi động (Inrush Current) lớn từ các động cơ cảm kháng vượt ngưỡng chịu đựng của mô-đun bán dẫn, van IGBT/SiC MOSFET sẽ bị vấp bảo vệ nhiệt hoặc đánh thủng tiếp giáp P-N gây nổ bo mạch công suất (Power Board). Biến tần sẽ lập tức ngắt băm xung PWM ngõ ra Backup và cách ly rơ-le trong $<20\text{ms}$.

1) Nguyên nhân gây mã lỗi 113

Trên các dòng Inverter Hybrid Sungrow (như SUN-xK-SG04LP1/LP3, SHxRT, SHxRS), cổng ngõ ra tải ưu tiên (Backup/EPS - Emergency Power Supply) được thiết kế để duy trì nguồn điện liên tục cho các thiết bị quan trọng khi rã lưới EVN. Vi xử lý DSP giám sát dòng điện ngõ ra thông qua cảm biến dòng hiệu ứng Hall (HCT) tốc độ cao đặt tại ngõ ra rơ-le Backup. Theo thông số kỹ thuật chuẩn của Sungrow (tuân thủ IEC 62109-2), khả năng chịu quá tải của cổng Backup được định hình theo thang đo thời gian: chịu tải $110\%$ liên tục, $150\%$ trong vòng 10 giây và tối đa $200\%$ trong $<500\text{ms}$. Khi dòng điện tổng lấy từ cổng Backup vượt qua các đường cong bảo vệ $I^2t$ này, biến tần kích hoạt mã lỗi 113 để khóa nguồn phát ra tải.

• Đấu nối quá nhiều tải tiêu thụ vào nhánh tải ưu tiên (Backup/Essential Load): Thợ thi công hoặc chủ nhà gom toàn bộ phụ tải trong xưởng/ngôi nhà (kể cả tải công suất lớn không ưu tiên như bình nóng lạnh, bếp từ đôi, lò nướng, máy lạnh trung tâm) vào đường dây cấp nguồn từ cổng Backup của Inverter thay vì tách sang nhánh tải thường (Non-essential/Grid Port). Khi mất lưới EVN, toàn bộ các thiết bị này đồng loạt khởi chạy làm tổng công suất vượt định mức của máy (ví dụ tải $8\text{kW}$ trên máy Hybrid $5\text{kW}$).
• Dòng khởi động tức thời (Inrush Current) từ các tải cảm kháng cực lớn: Khách hàng sử dụng các động cơ điện 1 pha hoặc 3 pha có quán tính lớn (máy bơm nước sâu giếng khoan, điều hòa cơ không Inverter, máy nén khí, motor cửa cuốn công nghiệp). Lúc khởi động trực tiếp (DOL - Direct On Line), các động cơ này hút dòng khởi động lớn gấp $5 - 7$ lần dòng làm việc danh định (ví dụ motor $1.5\text{kW}$ hút dòng đỉnh lên tới $>45\text{A}$ trong $200\text{ms}$), làm mạch ADC của Inverter nhận diện là sự cố ngắn mạch/quá tải khẩn cấp.
• Sự cố ngắn mạch hoặc chập chạm cục bộ trên đường dây tải Backup: Đường cáp điện AC kéo từ cổng Backup đến tủ điện phân phối ưu tiên bị chuột cắn dập xước vỏ, lỏng domino mô-ve chập mạch pha - trung tính (L-N), hoặc một thiết bị điện trong nhà (như cuộn dây stator motor bị cháy) bị chạm chập ngầm gây dòng tải tăng vọt đột ngột (>100A).
• Khả năng xả dòng tức thời của bộ Pin lưu trữ (Battery BMS) bị giới hạn: Trong chế độ Backup Off-grid ban đêm hoặc khi trời mưa không có bức xạ mặt trời, toàn bộ năng lượng cấp cho tải Backup phải rút từ giàn pin lưu trữ Lithium (LUNA2000, SBR, Pylontech). Nếu pin đang ở mức SOC thấp ($<15\%$), nhiệt độ phòng pin quá lạnh ($<5^\circ\text{C}$), hoặc dòng xả tối đa của BMS bị giới hạn (ví dụ chỉ 25A/50A), điện áp DC Link nội bộ sẽ bị sụt áp sâu dưới tải nặng, khiến biến tần tự bảo vệ ngắt tải Backup và báo lỗi 113/114.
• Lỗi phần cứng bo mạch cảm biến dòng Hall hoặc mạch rơ-le Backup: Chip cảm biến Hall HCT trên bo lọc ngõ ra bị trôi điểm zero (Zero-point Drift) do nhiệt độ khoang máy cao ($>70^\circ\text{C}$), hoặc tiếp điểm rơ-le Backup bị oxy hóa sinh nhiệt, làm vi xử lý đo sai dòng điện ngõ ra (báo ảo dòng tải vượt định mức dù thực tế tải đang chạy rất nhẹ).

2) Quy trình kiểm tra và xử lý sự cố

Để khắc phục triệt để mã lỗi 113, Kỹ sư O&M cần tiến hành phân lập từng nhánh tải trên tủ điện ưu tiên bằng các thiết bị đo kiểm chuyên dụng. Bắt buộc sử dụng Ampe kìm True-RMS có tính năng đo dòng đỉnh khởi động (Inrush Current / Peak Hold như Fluke 376 FC, Hioki CM4371) để xác định chính xác thiết bị nào gây vấp biến tần.

- B1: Ngắt áptômát CB tổng tải dự phòng (Backup/EPS CB) tại tủ điện phân phối của xưởng/nhà. Tắt chuyển mạch DC Switch trên Inverter và ngắt CB nguồn pin lưu trữ Lithium (BMS CB). Thực hiện khóa an toàn LOTO. Chờ 15 phút để tụ hóa DC Link xả hết điện ($<5\text{V}$ DC).
- B2: Sử dụng đồng hồ VOM ở thang đo điện trở ($\Omega$) và thang đo thông mạch (Diode Mode), đo kiểm tra trở kháng giữa các cọc pha và trung tính (L-N, L-PE, N-PE) tại cổng ra Backup của biến tần và đầu vào tủ điện ưu tiên. Tiêu chuẩn Pass: Không có hiện tượng chạm chập mạch (trở kháng phải $>10\text{k}\Omega$). Nếu đo thấy thông mạch ($0\Omega - 5\Omega$) → Đang có sự cố ngắn mạch dây cáp hoặc chập cháy thiết bị trên nhánh tải Backup.
- B3: Cúp toàn bộ các áptômát nhánh (MCB nhỏ) trong tủ điện tải ưu tiên (tách riêng từng phòng/từng thiết bị như đèn, Wi-Fi, camera, tủ lạnh, máy bơm...).
- B4: Bật lại CB nguồn pin lưu trữ BMS, đóng DC Switch và CB nguồn lưới AC. Chờ Inverter khởi động hoàn tất và trạng thái đèn LED chuyển sang bình thường (sáng xanh). Đăng nhập vào app iSolarCloud, kiểm tra trạng thái cổng Backup đã sẵn sàng cấp điện (Backup Port Enabled) và không còn hiện lỗi 113 khi chạy không tải.
- B5: Tiến hành đóng lại lần lượt từng áptômát nhánh MCB trong tủ tải ưu tiên (đóng tải nhẹ trước như hệ thống chiếu sáng, modem mạng, camera giám sát). Sau mỗi lần đóng 1 nhánh MCB, quan sát thông số công suất tải Backup (Backup Power) trên app iSolarCloud trong 2 phút.
- B6: Sử dụng Ampe kìm kẹp vào đường dây pha L ngõ ra Backup, chuyển sang chế độ đo dòng đỉnh "INRUSH" (hoặc MAX/PEAK). Tiến hành bật các thiết bị tải nặng có động cơ (máy bơm nước, tủ lạnh công nghiệp, máy lạnh). Ghi nhận dòng điện khởi động đỉnh tại thời điểm thiết bị vừa bật.
- B7: Tiêu chuẩn Pass/Fail: Nếu dòng Inrush đo được vượt quá $150\%$ dòng định mức của Inverter (ví dụ >33A đối với máy Hybrid 5kW 1 pha dòng định mức 21.7A) và gây ngắt rơ-le báo lỗi 113 ngay lập tức → Thiết bị tải đó vi phạm tiêu chuẩn đấu nối vào cổng Backup. Bắt buộc phải tách thiết bị động cơ này khỏi nhánh tải ưu tiên và chuyển sang đấu nối tại nhánh tải thường (Grid/Non-essential Port).
- B8: Truy cập ứng dụng iSolarCloud (với tài khoản Admin/Advanced). Vào menu "Running Information" -> "Battery Information" kiểm tra thông số giới hạn dòng xả tối đa (Max Discharge Current) và trạng thái SOC hiện tại của pin lưu trữ. Nếu công suất tải Backup yêu cầu là $5\text{kW}$ nhưng pin Lithium cấu hình dòng xả chỉ đặt $50\text{A}$ tại áp $48\text{V}$ ($2.4\text{kW}$) → Biến tần sẽ vấp lỗi quá tải khi mất lưới. Cần điều chỉnh tăng giới hạn dòng xả trong menu BMS (nếu pin cho phép) hoặc lắp bổ sung thêm module pin lưu trữ để tăng dung lượng dòng xả (C-rate).
  

3) Phương án sửa chữa và bảo hành

Dựa trên kết quả đo kiểm tải thực tế tại hiện trường, áp dụng các giải pháp kỹ thuật sau để chuẩn hóa hệ thống:

• Quy hoạch lại sơ đồ tủ điện phân phối nhà xưởng (Tách tải bắt buộc): Mã lỗi 113 do sử dụng quá tải hoặc dòng khởi động motor quá lớn là sự cố do thiết kế thi công sai công năng, KHÔNG thuộc phạm vi bảo hành của hãng Sungrow. Nhà thầu thi công bắt buộc phải cải tạo lại tủ điện:
  • Nhánh tải ưu tiên (Backup Port): CHỈ được phép đấu nối các thiết bị thiết yếu có dòng khởi động nhỏ và công suất ổn định như: hệ thống chiếu sáng LED, máy chủ Server/Camera/Modem mạng, cửa cuốn sử dụng UPS phụ trợ, tủ lạnh dân dụng Inverter, quạt mát. Tổng công suất đồng thời không được vượt quá $80\%$ công suất danh định của Inverter.
  • Nhánh tải thường (Grid/Non-essential Port): Đấu nối toàn bộ các tải nặng, tải nhiệt và tải cảm kháng lớn như: máy lạnh trung tâm, máy bơm giếng khoan công suất lớn, lò nướng, bếp từ, máy hàn, bình nóng lạnh, hệ thống sạc xe điện EV. Các thiết bị này sẽ sử dụng điện mặt trời và pin lưu trữ khi có điện lưới (qua chức năng hòa lưới bám tải), nhưng sẽ tự động tắt khi mất lưới EVN để bảo vệ Inverter.
• Lắp đặt bộ khởi động mềm (Soft Starter / VFD Biến tần động cơ): Nếu khách hàng bắt buộc phải chạy các máy bơm nước hoặc động cơ 3 pha quan trọng trên nguồn Backup khi mất điện, nhà thầu phải lắp đặt bổ sung bộ khởi động mềm hoặc biến tần điều khiển tốc độ động cơ (VFD - Variable Frequency Drive). Thiết bị này sẽ triệt tiêu dòng Inrush, giúp động cơ khởi động êm ái với dòng kéo bằng $<100\%$ dòng danh định, tránh kích hoạt lầm bảo vệ lỗi 113.
• Trường hợp lỗi phần cứng bo cảm biến Hall (HCT) hoặc mạch nghịch lưu: Nếu đã ngắt hoàn toàn tải ngõ ra Backup (tháo trắng cáp điện tại cọc Backup của Inverter) nhưng khi bật chế độ Off-grid trên app iSolarCloud, máy vẫn báo lỗi 113 hoặc kêu rít lạch cạch rồi ngắt rơ-le → Bo điều khiển Control Board hoặc bo công suất Power Board bị hỏng mạch đo dòng Hall/chập IGBT. Phương án xử lý:
  • Giữ nguyên hiện trường, tuyệt đối không mở nắp khoang máy hoặc can thiệp mỏ hàn lên bo mạch.
  • Xuất log dữ liệu lịch sử lỗi (Histfile / Fault Recording) qua app iSolarCloud hoặc tải qua cổng USB.
  • Quay video clip quá trình test không tải tại cọc Backup chứng minh máy tự báo lỗi 113 dù không đấu dòng điện ngõ ra.
  • Gửi yêu cầu bảo hành chính hãng RMA tới Sungrow Việt Nam để được thẩm định đổi mới bo công suất hoặc đổi máy mới nguyên kiện.
• Cảnh báo an toàn điện: Tuyệt đối không được bật tắt áptômát CB tải Backup liên tục (Reclosing) khi máy đang báo lỗi 113. Việc dập tắt bật lại dưới tải cực đại nhiều lần trong thời gian ngắn sẽ tích tụ nhiệt năng khổng lồ làm rách lớp cách điện van IGBT, dẫn đến nổ banh bo mạch công suất và phóng hồ quang điện gây phỏng nặng cho kỹ thuật viên thao tác.